Marin Aküler

Marin Aküler - Tekne ve Yat Akü Sistemleri

Marin aküler; tekne, yat, motoryat, yelkenli, katamaran ve ticari deniz araçlarında motorun çalıştırılmasından servis elektriğinin beslenmesine kadar farklı görevlerde kullanılan enerji depolama sistemleridir. Tekne aküsü, yat aküsü, marine battery veya marin akü olarak aranan bu ürün grubu; marş aküleri, servis aküleri, deep cycle aküler, AGM, jel ve lityum LiFePO4 aküler başta olmak üzere farklı kullanım amaçlarına ve elektrik sistemi gereksinimlerine göre çeşitlenir.

Bir teknede akü yalnızca motoru çalıştırmak için kullanılmaz. Navigasyon cihazları, seyir fenerleri, iç ve dış aydınlatmalar, sintine pompaları, hidroforlar, buzdolapları, elektronik sistemler, haberleşme cihazları, inverterler ve diğer DC tüketiciler enerjilerini servis akü bankasından alabilir. Baş pervane ve demir ırgatı gibi yüksek akım gerektiren ekipmanlarda ise sistem tasarımına göre ayrı veya özel amaçlı akü bankaları kullanılabilir.

Bu nedenle doğru marin akü seçimi yalnızca 12V veya kaç amper sorusundan ibaret değildir. Akünün kullanım amacı, Ah kapasitesi, marş akımı, akü kimyası, çevrim ömrü, deşarj karakteristiği, fiziksel ölçüleri, şarj sistemi ve teknedeki toplam elektrik tüketimi birlikte değerlendirilmelidir.

Modern tekne elektrik sistemlerinde aküler; alternatör, marin redresör, DC-DC şarj cihazı, solar şarj regülatörü, kıyı elektriği, jeneratör, inverter ve inverter-şarj cihazları ile birlikte çalışan daha geniş bir enerji sisteminin merkezinde yer alır.

Bu Kategoride Neler Bulabilirsiniz?

• Marin aküler
• Tekne ve yat aküleri
• 12V marin aküler
• 24V akü sistemlerine uygun aküler
• 48V akü bankası çözümleri
• Marş aküleri
• Servis aküleri
• Deep cycle aküler
• AGM marin aküler
• Jel aküler
• Lityum marin aküler
• LiFePO4 tekne aküleri
• Start-stop ve çift amaçlı uygun akü seçenekleri
• Yüksek çevrim ömürlü aküler
• Yüksek kapasiteli servis aküleri
• Motor marş sistemlerine uygun aküler
• Baş ve kıç pervane sistemlerine yönelik akü çözümleri
• Demir ırgatı ve yüksek akım uygulamalarına yönelik akü sistemleri
• İnverter sistemleri için servis akü bankaları
• Solar enerji sistemleriyle kullanılabilen uygun aküler
• Profesyonel tekne ve yat enerji depolama çözümleri

Marin Akü Nedir?

Marin akü, deniz araçlarının elektrik sistemlerinde enerji depolamak ve gerektiğinde elektrikli tüketicilere veya marş sistemine enerji sağlamak amacıyla kullanılan aküdür.

Ancak “marin akü” tek bir teknoloji anlamına gelmez. Teknenin kullanımına göre marş, servis veya çift amaçlı aküler bulunabileceği gibi bunların içerisinde AGM, jel, sulu kurşun-asit veya lityum gibi farklı akü teknolojileri kullanılabilir.

Marin uygulamada akünün elektriksel özelliklerinin yanında titreşim, montaj koşulları, sıcaklık, şarj sistemi ve teknenin kullanım profili de önem taşır.

Tekne Marş Aküsü Nedir?

Marş aküsü, içten yanmalı tekne motorunun marş motoruna kısa süre içerisinde yüksek akım sağlayarak motorun çalıştırılması için kullanılır.

Marş aküsü seçiminde yalnızca Ah değeri yeterli değildir. Motor üreticisinin istediği marş akımı, CCA değeri, voltaj ve akü kapasitesi dikkate alınmalıdır.

Dizel motorlar ve yüksek hacimli marin motorlarda gereken marş akımı daha yüksek olabilir.

Marş aküsünün temel görevi uzun süre düşük akım vermek değil, kısa sürede yüksek akım sağlamaktır.

Servis Aküsü Nedir?

Servis aküsü, teknenin motor marşından bağımsız veya sistem tasarımına göre ayrılmış elektrik tüketicilerini besleyen aküdür.

Teknede servis aküsünden enerji alabilecek ekipmanlar arasında:

• İç ve dış aydınlatmalar
• Seyir ve navigasyon ekipmanları
• VHF ve haberleşme sistemleri
• Buzdolabı ve soğutma ekipmanları
• Hidrofor ve su pompaları
• Sintine pompaları
• Marin tuvaletler
• Ses ve multimedya sistemleri
• Elektronik kontrol sistemleri
• USB ve DC prizler
• İnverter üzerinden çalışan uygun 230V cihazlar

yer alabilir.

Servis sisteminde akünün çevrim dayanımı ve kullanılabilir enerji kapasitesi, marş aküsüne göre çok daha fazla önem kazanır.

Marş Aküsü ile Servis Aküsü Arasındaki Fark Nedir?

İki akü aynı teknede kullanılabilse de görevleri farklıdır.

Marş aküsü, motoru çalıştırmak için kısa sürede yüksek akım sağlamaya odaklanır.

Servis aküsü ise elektrikli cihazları daha uzun süre beslemek ve tekrar tekrar şarj-deşarj çevrimlerine dayanmak üzere seçilir.

Bu nedenle yalnızca “ikisi de 12V” olduğu için aynı akünün her iki görev için ideal olduğu düşünülmemelidir.

Bazı dual purpose veya çift amaçlı aküler hem marş hem servis kullanımına yönelik özellikler sunabilir. Ancak uygunluk, akünün teknik değerleri ve teknenin ihtiyaçlarına göre değerlendirilmelidir.

Deep Cycle Akü Nedir?

Deep cycle aküler, düzenli şarj ve deşarj çevrimlerinin bulunduğu enerji depolama uygulamalarına yönelik akülerdir. Türkçede derin döngülü veya derin deşarj aküsü olarak da aranabilir.

Tekne servis sistemleri, güneş enerjisi sistemleri ve inverter kullanılan uygulamalar deep cycle akülerin yaygın kullanım alanları arasındadır.

Ancak izin verilen deşarj derinliği akü teknolojisine ve üreticinin teknik değerlerine göre değişir. “Deep cycle” ifadesi akünün sınırsız şekilde tamamen boşaltılabileceği anlamına gelmez.

AGM Marin Aküler

AGM aküler, elektrolitin cam elyaf seperatör içerisinde tutulduğu kapalı tip kurşun-asit akü teknolojilerinden biridir.

Tekne ve yatlarda AGM aküler; modele ve üretici spesifikasyonlarına bağlı olarak marş, servis veya çift amaçlı uygulamalarda kullanılabilir.

AGM marin akülerin tercih edilmesinde düşük bakım ihtiyacı, kapalı yapı ve çeşitli marin uygulamalara uygun ürün seçeneklerinin bulunması etkili olabilir.

Akü şarj cihazının AGM akünün üretici tarafından belirtilen şarj voltajı ve şarj profiline uygun olması önemlidir.

Jel Marin Aküler

Jel aküler, elektrolitin jel formunda bulunduğu kapalı kurşun-asit akü teknolojisidir. Özellikle çevrimsel servis uygulamalarında kullanılan farklı jel akü modelleri bulunur.

Tekne servis elektriği ve enerji depolama uygulamalarında tercih edilebilen jel akülerde doğru şarj voltajı önemlidir.

AGM ve jel aynı teknoloji değildir. Bu nedenle bir redresör üzerinde yalnızca “kurşun-asit” seçeneği bulunması her akü için aynı şarj parametrelerinin kullanılabileceği anlamına gelmez.

Lityum Marin Aküler ve LiFePO4 Sistemleri

Lityum marin aküler, özellikle yüksek kullanılabilir kapasite, düşük ağırlık ve yüksek çevrim performansının önem taşıdığı modern tekne enerji sistemlerinde giderek daha fazla kullanılan çözümlerdir.

Marin uygulamalarda yaygın teknolojilerden biri LiFePO4, yani lityum demir fosfat akülerdir.

Lityum servis aküleri; doğru tasarlanmış sistemlerde yüksek elektrik tüketimine sahip motoryatlar, yelkenliler, katamaranlar ve uzun süre akü enerjisine ihtiyaç duyan tekneler için önemli avantajlar sağlayabilir.

Ancak lityum akü dönüşümü yalnızca eski akünün çıkarılıp yerine lityum akü takılması olarak değerlendirilmemelidir.

Sistemdeki:

• Alternatör
• Redresör
• DC-DC şarj cihazı
• Solar regülatör
• İnverter
• İnverter-şarj cihazı
• Sigortalar
• Kablo kesitleri
• Akü şalterleri
• İzleme sistemi
• BMS

ile uyumluluk değerlendirilmelidir.

BMS Nedir ve Lityum Marin Akülerde Neden Önemlidir?

BMS, Battery Management System, lityum akü sisteminin hücre ve çalışma parametrelerinin yönetilmesinde önemli görev üstlenen akü yönetim sistemidir.

Sistemin tasarımına bağlı olarak BMS; hücre voltajlarının, sıcaklığın, şarj ve deşarj koşullarının izlenmesi ve belirlenen sınırlar dışında koruma fonksiyonlarının devreye alınması gibi görevler üstlenebilir.

BMS yapısı aküden aküye değişebilir. Bazı lityum aküler dahili BMS içerirken daha kapsamlı marin enerji sistemlerinde harici veya sistem seviyesinde akü yönetimi kullanılabilir.

AGM mi Jel mi Lityum mu?

Tek bir akü teknolojisi bütün tekneler için en iyi seçenek değildir.

AGM, farklı marş ve servis uygulamalarına yönelik geniş ürün seçenekleri sunabilir.

Jel, uygun şarj sistemiyle çevrimsel servis uygulamalarında değerlendirilebilir.

LiFePO4, ağırlık, kullanılabilir kapasite ve çevrim performansının önemli olduğu sistemlerde güçlü bir seçenek olabilir ancak doğru BMS ve şarj altyapısı gerektirir.

Seçim yapılırken yalnızca satın alma maliyeti değil; kullanılabilir kapasite, ağırlık, çevrim ihtiyacı, şarj süresi, mevcut şarj ekipmanları ve sistemin toplam mimarisi değerlendirilmelidir.

12V, 24V ve 48V Tekne Akü Sistemleri

Küçük ve orta ölçekli teknelerde 12V akü sistemleri oldukça yaygındır. Daha büyük yatlarda ve yüksek güçlü elektrik tüketicilerinde 24V sistemler kullanılabilir. Bazı modern yüksek güçlü enerji sistemlerinde ise 48V DC mimarilerle karşılaşılabilir.

Sistem voltajı ile tek bir akünün voltajı aynı kavram değildir.

Örneğin iki uygun 12V akünün seri bağlanmasıyla 24V nominal akü bankası oluşturulabilir. Paralel bağlantıda ise nominal voltaj korunurken kapasite artırılabilir.

Akülerin seri veya paralel bağlanması üretici tavsiyelerine, akü teknolojisine ve sistem tasarımına uygun şekilde yapılmalıdır.

Akü Bankası Nedir?

Akü bankası, istenen sistem voltajı ve enerji kapasitesini oluşturmak için bir veya birden fazla akünün birlikte kullanıldığı yapıdır.

Teknelerde farklı görevler için ayrı bankalar bulunabilir:

• Motor marş akü bankası
• Servis akü bankası
• Jeneratör marş aküsü
• Baş pervane akü bankası
• Kıç pervane akü bankası
• Irgat akü sistemi
• Acil durum veya yedek akü bankası

Bu bankaların şarj edilmesi ve birbirinden gerektiğinde ayrılması için sistem tasarımına göre akü şalterleri, röleler, şarj ayırıcıları, DC-DC charger ve enerji yönetim ekipmanları kullanılabilir.

Ah Nedir? Tekne Aküsünde Amper Saat Ne Anlama Gelir?

Ah, amper-saat, akünün kapasitesini ifade etmek için kullanılan temel değerlerden biridir.

Örneğin 100Ah ve 200Ah aküler aynı voltajda olsalar bile nominal enerji kapasiteleri aynı değildir.

Fakat yalnızca Ah değerine bakarak bir akünün belirli bir cihazı tam olarak kaç saat çalıştıracağını söylemek doğru olmaz. Gerçek kullanım süresi;

• Akü teknolojisine
• İzin verilen deşarj seviyesine
• Yükün büyüklüğüne
• Sıcaklığa
• Akünün yaşına ve durumuna
• İnverter kullanılıyorsa sistem verimine
• Üreticinin kapasite ölçüm koşullarına

bağlıdır.

CCA Nedir?

CCA, Cold Cranking Amps, özellikle marş akülerinin yüksek akım sağlama kabiliyetini değerlendirmede kullanılan değerlerden biridir.

Motor marş aküsü seçilirken motor üreticisinin minimum akü ve marş akımı gereksinimleri dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle yüksek Ah değeri her zaman yüksek marş performansı anlamına gelmez. Servis aküsünde kapasite ön plandayken marş aküsünde yüksek akım sağlayabilme kabiliyeti kritik olabilir.

Tekne İçin Kaç Ah Akü Gerekir?

Bu sorunun bütün tekneler için geçerli tek bir cevabı yoktur.

Doğru servis aküsü kapasitesi belirlenirken teknedeki tüketicilerin güç veya akım değerleri ile günlük çalışma süreleri hesaplanmalıdır.

Örneğin aydınlatma, buzdolabı, elektronik cihazlar, pompalar ve diğer tüketicilerin günlük enerji ihtiyacı toplandıktan sonra akü teknolojisinin kullanılabilir kapasitesi ve şarj kaynakları dikkate alınmalıdır.

Bir teknede 100Ah yeterli olabilirken başka bir teknede 200Ah, 400Ah, 600Ah veya daha büyük servis bankaları gerekebilir.

Dolayısıyla “tekne kaç metre?” sorusu tek başına doğru akü kapasitesini belirlemek için yeterli değildir.

İnverter İçin Hangi Akü Kullanılır?

İnverter, aküde bulunan DC enerjiyi 230V AC enerjiye dönüştürür. İnverter gücü yükseldikçe DC tarafta oluşabilecek akım da önemli ölçüde artabilir.

Bu nedenle 1000W, 1500W, 2000W veya 3000W inverter kullanılan sistemlerde yalnızca inverterin gücü değil;

• Akü bankasının kapasitesi
• Akünün deşarj kabiliyeti
• Sistem voltajı
• Kablo kesiti
• Ana sigorta
• Akü şalteri
• Bağlantı mesafesi
• İnverter verimi

birlikte değerlendirilmelidir.

Yüksek güçlü inverter sistemlerinde yanlış boyutlandırılmış akü ve DC tesisatı performans ve güvenlik sorunlarına yol açabilir.

Baş Pervane ve Kıç Pervane Aküleri

Baş pervane ve kıç pervane sistemleri, kısa süre içerisinde yüksek akım çekebilen elektrikli ekipmanlardır.

Thruster aküsü seçilirken yalnızca Ah kapasitesi değil, pervane üreticisinin istediği akü tipi, akım kapasitesi, kablo kesiti ve izin verilen voltaj düşümü dikkate alınmalıdır.

Bazı teknelerde baş pervaneye yakın konumlandırılmış ayrı bir akü bankası kullanılmasının nedeni uzun DC kablo mesafelerini ve buna bağlı elektriksel kayıpları yönetmektir.

Irgat İçin Akü Seçimi

Elektrikli demir ırgatları da yüksek akım gerektiren marin ekipmanlar arasındadır.

12V veya 24V ırgat sisteminde kullanılacak akü ve besleme hattı; motor gücü, çalışma akımı, kablo uzunluğu ve üretici tavsiyelerine göre tasarlanmalıdır.

Irgat sisteminde akünün yanında uygun devre kesici veya sigorta, kontaktör veya solenoid, kablo ve akü şalteri de sistemin önemli parçalarıdır.

Güneş Paneli ile Marin Akü Şarjı

Tekne güneş panelleri, özellikle servis akülerinin şarjına katkıda bulunmak için kullanılabilir.

Güneş panelinin doğrudan aküye bağlanması yerine sistem tasarımına uygun bir PWM veya MPPT solar şarj regülatörü kullanılır.

Solar şarj cihazının akü teknolojisine uygun şarj profilini desteklemesi önemlidir. AGM, jel ve LiFePO4 aküler için gereken şarj parametreleri farklı olabilir.

Alternatör ile Tekne Aküsü Şarjı

Motor çalışırken alternatör, teknenin önemli şarj kaynaklarından biridir.

Marş ve servis bankalarının birlikte bulunduğu sistemlerde alternatör enerjisinin dağıtılması için sistem tasarımına göre farklı şarj yönetim çözümleri kullanılabilir.

Özellikle lityum servis akülerine geçiş yapılırken alternatörün çalışma koşulları ve akım talebi dikkatle değerlendirilmelidir. Uygun sistemlerde DC-DC akü şarj cihazları şarj yönetiminin bir parçası olabilir.

Kıyı Elektriği ve Redresör ile Akü Şarjı

Tekne marinaya bağlandığında 230V kıyı elektriği, uygun bir marin redresör veya inverter-şarj cihazı üzerinden akülerin şarj edilmesinde kullanılabilir.

Şarj cihazının:

• Sistem voltajına
• Akü bankası kapasitesine
• Akü kimyasına
• Gerekli şarj akımına
• Banka sayısına

uygun olması gerekir.

Bu nedenle güçlü bir akü bankası kurmak kadar doğru marin akü şarj cihazını seçmek de önemlidir.

Tekne Aküsü Neden Çabuk Biter?

Bir marin akünün beklenenden hızlı boşalmasının birçok nedeni olabilir:

• Akü kapasitesinin tüketim için yetersiz olması
• Akünün eskimesi veya kapasite kaybetmesi
• Teknedeki bekleme tüketimleri
• Yetersiz şarj
• Hatalı şarj profili
• Alternatör veya redresör problemi
• Solar üretimin yetersiz olması
• Yüksek güçlü inverter tüketimi
• Elektrik sisteminde istenmeyen kaçak veya tüketim
• Uzun süre şarjsız bırakılması

Sorunun yalnızca aküden kaynaklandığı varsayılmamalı; şarj kaynakları ve elektrik tüketimleri birlikte kontrol edilmelidir.

Marin Akünün Ömrü Ne Kadardır?

Akü ömrünü tek bir yıl değeriyle ifade etmek doğru değildir. Kullanım ömrü;

akü teknolojisi, çevrim sayısı, deşarj derinliği, sıcaklık, şarj kalitesi, kullanım sıklığı ve bakım koşullarına bağlıdır.

Akünün sürekli düşük şarj seviyesinde bırakılması veya uygun olmayan şarj voltajlarına maruz kalması kullanım ömrünü olumsuz etkileyebilir.

Üreticinin kullanım, depolama ve şarj talimatları esas alınmalıdır.

Marin Akü Ne Zaman Değiştirilmeli?

Aşağıdaki durumlar akünün kontrol edilmesini gerektirebilir:

• Motor eskisine göre zor çalışıyorsa
• Akü şarj tutmuyorsa
• Servis tüketicileri beklenenden kısa süre çalışıyorsa
• Akü voltajı yük altında hızlı düşüyorsa
• Akü fiziksel olarak şişmiş veya hasar görmüşse
• Terminallerde ciddi sorunlar oluşmuşsa
• Akü sistemi sürekli düşük voltaj alarmı veriyorsa
• Kapasite testi belirgin performans kaybı gösteriyorsa

Özellikle fiziksel hasar, aşırı ısınma veya olağan dışı durumlarda akü üreticisinin güvenlik talimatları dikkate alınmalıdır.

Marin Akülerde Seri ve Paralel Bağlantı

Seri bağlantı, uygun aküler kullanıldığında sistem voltajını yükseltmek amacıyla yapılabilir.

Paralel bağlantı ise nominal voltaj korunarak kapasitenin artırılmasına yönelik kullanılabilir.

Ancak farklı teknoloji, kapasite, yaş veya şarj durumundaki akülerin gelişigüzel şekilde aynı bankada birleştirilmesi doğru değildir.

Akü bankası üreticinin izin verdiği bağlantı mimarisine göre kurulmalı ve bağlantı kabloları sistem akımına uygun boyutlandırılmalıdır.

Marin Akü Montajında Nelere Dikkat Edilmeli?

Teknede akü montajı yalnızca artı ve eksi kabloların bağlanmasından ibaret değildir.

Akünün:

• Sağlam şekilde sabitlenmesi
• Üretici talimatlarına uygun konumlandırılması
• Uygun havalandırma koşullarında bulunması
• Terminallerinin kısa devreye karşı korunması
• Doğru kesitte kablolarla bağlanması
• Uygun sigorta ve devre korumasına sahip olması
• Akü şalteriyle doğru şekilde yönetilmesi
• Nem ve sintine suyuna karşı uygun konumda bulunması

gerekir.

Akü tipine bağlı özel montaj ve havalandırma gereksinimleri ayrıca dikkate alınmalıdır.

Marin Akü Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

• Teknenin 12V, 24V veya 48V sistem yapısı
• Marş veya servis kullanım amacı
• Akü teknolojisi
• Ah kapasitesi
• Marş uygulamasında CCA gereksinimi
• Çevrim performansı
• İzin verilen deşarj özellikleri
• Akünün ölçüleri
• Ağırlık
• Terminal yapısı
• Akü bankasındaki akü sayısı
• Alternatör kapasitesi
• Redresör ve şarj cihazı uyumluluğu
• DC-DC charger kullanımı
• Solar şarj sistemi
• İnverter gücü
• BMS gereksinimi
• Kablo ve sigorta altyapısı
• Teknenin günlük enerji tüketimi
• Üreticinin montaj ve kullanım şartları

Marin Aküler Hakkında Sık Sorulan Sorular

Tekne için normal otomobil aküsü kullanılabilir mi?
Akü, uygulamanın marş veya servis gereksinimlerini ve üreticilerin teknik şartlarını karşılamalıdır. Özellikle servis kullanımında otomobil marş aküsü ile marin deep cycle servis aküsünün çalışma amacı aynı değildir.

Tekne için AGM mi lityum akü mü daha iyi?
Kullanım amacına bağlıdır. AGM daha geleneksel ve farklı sistemlerde uygulanabilir bir çözümken LiFePO4 yüksek kullanılabilir kapasite, ağırlık ve çevrim performansı açısından avantaj sağlayabilir. Lityum sistemde BMS ve şarj altyapısı uyumluluğu ayrıca önemlidir.

100Ah akü tekneye yeter mi?
Teknenin günlük enerji tüketimi bilinmeden söylenemez. Aynı 100Ah kapasite, farklı kullanım profillerinde çok farklı sonuç verir.

Marş ve servis aküsü aynı olabilir mi?
Çift amaçlı olarak tasarlanmış bazı aküler iki kullanım için uygun olabilir. Ancak marş ve servis sistemlerinin gereksinimleri farklı olduğundan ürünün teknik özellikleri kontrol edilmelidir.

Teknede iki akü neden kullanılır?
Yaygın nedenlerden biri motor marş enerjisini servis tüketimlerinden ayırmaktır. Böylece servis akülerinin kullanılması motoru çalıştırmak için gereken marş bankasını doğrudan tüketmez.

Lityum akü eski AGM yerine doğrudan takılır mı?
Her zaman değil. Alternatör, redresör, solar regülatör, DC-DC charger, inverter, BMS ve diğer sistem bileşenlerinin uyumluluğu kontrol edilmelidir.

Tekne aküsü kaç volt olmalı?
Teknenin elektrik sistemine göre 12V, 24V veya farklı DC sistemler kullanılabilir. Akü bankasının nominal voltajı bağlı ekipmanlarla uyumlu olmalıdır.

Akü kapasitesi arttıkça inverter daha uzun çalışır mı?
Diğer koşullar aynı olduğunda daha fazla kullanılabilir enerji kapasitesi çalışma süresini artırabilir. Ancak gerçek süre yük, akü teknolojisi, deşarj sınırı ve inverter verimine bağlıdır.

Baş pervane için servis aküsü kullanılır mı?
Thruster üreticisinin istediği yüksek akım ve akü özellikleri karşılanmalıdır. Akü yalnızca Ah değerine göre seçilmemelidir.

Marin akü nasıl şarj edilir?
Alternatör, marin redresör, DC-DC charger, solar regülatör veya inverter-şarj cihazı gibi farklı kaynak ve ekipmanlar kullanılabilir. Şarj profili akü teknolojisine uygun olmalıdır.